Het gebouw
Het huis dat Hansen bouwde
Hoe het Musikverein tot stand kwam: het perceel aan de Ringstrasse, Theophil Hansens ontwerp in de vorm van een Griekse tempel, de opening in 1870, het orgel en de twee zalen achter de façade.
Reserveer uw stoel voor het concert ↗Kort antwoord
Het huis werd ontworpen door de in Denemarken geboren architect Theophil Hansen op grond die keizer Franz Joseph I schonk tijdens de aanleg van de Ringstrasse in 1863, en het werd ingehuldigd op 6 januari 1870. Gemodelleerd naar een oude Griekse tempel, herbergt het de smalle, vergulde Gouden Zaal en de kleinere Brahms-zaal. De klank kwam voort uit Hansens intuïtie rather dan uit akoestische studies.
Een genootschap en een perceel
De Gesellschaft der Musikfreunde, het Genootschap van Vrienden van de Muziek in Wenen, werd in 1812 opgericht door Joseph Sonnleithner, een vriend van Beethoven. Het bevorderde muziek via concerten, richtte in 1819 het Weens Conservatorium op en in 1858 de Wiener Singverein, en bouwde in 1870 zijn eigen huis. Toen de Ringstrasse in 1863 werd aangelegd, schonk keizer Franz Joseph I het genootschap een perceel voor een nieuwe concertzaal tussen Karlsplatz en Bösendorferstraße.
De architect
Theophil Hansen werd in 1813 in Kopenhagen geboren en verhuisde in 1837 naar Athene, waar hij het Nationale Observatorium en twee van de drie gebouwen van de zogenaamde Atheense Trilogie ontwierp. Een Griekse weldoener riep hem in 1846 naar Wenen. Hij werd een van de belangrijkste architecten van de Ringstrasse, en zijn bekendste werk daar is het Parlementsgebouw, eveneens vormgegeven als een antieke tempel. In 1884 werd hij tot baron verheven en in 1891 overleed hij in Wenen.
Een tempel voor de muziek
Hansen ontwierp het huis in de neoklassieke stijl van een antieke Griekse tempel, met een concertzaal en een kleinere kamermuziekzaal onder één dak. Volgens de Duitse Wikipedia wekken de zuilen, karyatiden en frontonreliëfs de indruk dat dit een tempel is die voor de muziek is gebouwd. Het huis werd op 6 januari 1870 ingehuldigd. Een grote weldoener, de industrieel en liberale politicus Nikolaus Dumba, gaf zijn naam aan een nabijgelegen straat, en ook een zekere Simon Sinas wordt geëerd.
De Gouden Zaal
De Grote Zaal, de Gouden Zaal genoemd, is 49 meter lang, 19 meter breed en 18 meter hoog, met 1.744 zitplaatsen en staanplaatsen voor 300 personen. De levendige akoestiek berust grotendeels op Hansens intuïtie, aangezien hij geen beroep kon doen op studies naar architecturale akoestiek. De smalle schoenendoosvorm, de dikke pleistermuren en de vele reflecterende en diffuserende oppervlakken zorgen voor sterke laterale reflecties en een warm, rijk en helder geluid. Hier vond het Skandalkonzert van 1913 plaats, en het is de thuisbasis van het jaarlijkse Nieuwjaarsconcert.
Het orgel
Volgens de Duitse Wikipedia koos het genootschap de Duitse orgelbouwer Friedrich Ladegast, die een instrument aanbood met 44 registers op drie manualen en een pedaal, en die het voltooide werk in november 1872 overdroeg. Anton Bruckner gaf dat jaar het eerste orgelrecital. Het huidige instrument werd in 1907 geïnstalleerd door het Oostenrijkse bedrijf Rieger, geliefd bij musici als Franz Schmidt en Marcel Dupré, en werd in 2011 herbouwd.
De Brahmszaal
De op één na grootste zaal van het gebouw stond tot 1937 alleen bekend als de kleine zaal, toen ze vernoemd werd naar Johannes Brahms, die in 1872 was benoemd tot muziekdirecteur van het genootschap. Zijn voorgangers in die functie waren onder meer Carl Heissler en Anton Rubinstein, en latere directeuren waren onder anderen Wilhelm Furtwängler, Herbert von Karajan en Gustav Mahler. De Engelse Wikipedia noemt de Brahms-zaal een zaal in Griekse renaissancestijl, geprezen om haar rust en eenvoudige grandeur.
Wat eronder schuilgaat
In 2001 kregen de Oostenrijkse architecten Wilhelm Holzbauer en Dieter Irresberger de opdracht om vier nieuwe zalen onder de Goldener Saal te ontwerpen, met akoestisch adviseur Karl Bernd Quiring. De ondergrondse uitbreiding werd in 2004 voltooid en voegde de Glazen, Metalen, Houten en Stenen zaal toe, die worden gebruikt voor concerten, lezingen en recepties. Het zijn niet de zalen op het ticket van deze pagina, dat zijn de twee oorspronkelijke zalen van Hansens huis.
Bronnen