Budynek
Dom, który zbudował Hansen
Jak powstał Musikverein: działka przy Ringstrasse, projekt Theophila Hansena wzorowany na greckiej świątyni, otwarcie w 1870 roku, organy i dwie sale za fasadą.
Zarezerwuj miejsce na koncert ↗Szybka odpowiedź
Dom zaprojektował urodzony w Danii architekt Theophil Hansen na gruncie podarowanym przez cesarza Franciszka Józefa I podczas budowy Ringstrasse w 1863 roku, a jego inauguracja odbyła się 6 stycznia 1870 roku. Wzorowany na starożytnej greckiej świątyni, kryje w sobie wąską, pozłacaną Złotą Salę oraz mniejszą Salę Brahmsa. Jego akustyka zawdzięcza swe walory intuicji Hansena, a nie studiom akustycznym.
Społeczeństwo i intryga
Gesellschaft der Musikfreunde, czyli Towarzystwo Przyjaciół Muzyki w Wiedniu, zostało założone w 1812 roku przez Josepha Sonnleithnera, przyjaciela Beethovena. Towarzystwo propagowało muzykę poprzez koncerty, założyło Konserwatorium Wiedeńskie w 1819 roku oraz Wiener Singverein w 1858 roku, a w 1870 roku wybudowało własną siedzibę. Gdy w 1863 roku wytyczano Ringstrasse, cesarz Franciszek Józef I przyznał towarzystwu działkę pod nową salę koncertową między Karlsplatz a Bösendorferstraße.
Architekt
Theophil Hansen urodził się w Kopenhadze w 1813 roku, a w 1837 roku przeniósł się do Aten, gdzie zaprojektował Narodowe Obserwatorium oraz dwa z trzech budynków tak zwanej Triady Ateńskiej. Grecki fundator wezwał go do Wiednia w 1846 roku. Stał się jednym z najważniejszych architektów Ringstrasse, a jego najsłynniejszym dziełem przy tej arterii jest gmach Parlamentu, również utrzymany w formie antycznej świątyni. W 1884 roku otrzymał tytuł barona, a zmarł w Wiedniu w 1891 roku.
Świątynia muzyki
Hansen zaprojektował ten budynek w neoklasycystycznym stylu antycznej greckiej świątyni, mieszcząc pod jednym dachem salę koncertową i mniejszą salę kameralną. Niemiecka Wikipedia podaje, że jego kolumny, kariatydy i reliefy frontonów nasuwają myśl, iż jest to świątynia wzniesiona dla muzyki. Budynek został uroczyście otwarty 6 stycznia 1870 roku. Znaczący fundator, przemysłowiec i liberalny polityk Nikolaus Dumba, użyczył swojego nazwiska pobliskiej ulicy, a kolejny, Simon Sinas, również jest wymieniany wśród darczyńców.
Złota Sala
Wielka Sala, zwana Złotą Salą, ma 49 metrów długości, 19 szerokości i 18 wysokości, oferuje 1 744 miejsca siedzące oraz miejsce stojące dla 300 osób. Jej żywa akustyka opiera się głównie na intuicji Hansena, ponieważ nie mógł on korzystać z badań nad akustyką architektoniczną. Wąski, pudełkowy kształt, grube tynkowe ściany oraz liczne powierzchnie odbijające i rozpraszające dźwięk zapewniają silne odbicia boczne i ciepłe, bogate, a zarazem klarowne brzmienie. Odbył się tu słynny Skandalkonzert z 1913 roku, a sala jest domem corocznego Koncertu Noworocznego.
Organy
Niemiecka Wikipedia odnotowuje, że towarzystwo wybrało niemieckiego budowniczego organów Friedricha Ladegasta, który zaproponował instrument o 44 głosach na trzech manuałach i pedale, a Ladegast przekazał ukończone dzieło w listopadzie 1872 roku. Anton Bruckner dał wówczas jego pierwszy recital organowy. Obecny instrument został zainstalowany w 1907 roku przez austriacką firmę Rieger, cenioną przez takich muzyków jak Franz Schmidt i Marcel Dupré, i został przebudowany w 2011 roku.
Sala Brahmsa
Druga co do wielkości sala w budynku nosiła jedynie nazwę małej sali aż do 1937 roku, kiedy to otrzymała imię Johannesa Brahmsa, mianowanego dyrektorem muzycznym towarzystwa w 1872 roku. Jego poprzednikami na tym stanowisku byli Carl Heissler i Anton Rubinstein, a późniejsi dyrektorzy to m.in. Wilhelm Furtwängler, Herbert von Karajan i Gustav Mahler. Angielska Wikipedia nazywa Salę Brahmsa greckorenesansowym wnętrzem, chwalonym za spokój i szlachetną wspaniałość.
Co kryje się pod spodem
W 2001 roku austriaccy architekci Wilhelm Holzbauer i Dieter Irresberger otrzymali zlecenie zaprojektowania czterech nowych sal pod Złotą Salą, we współpracy z konsultantem akustycznym Karlem Berndem Quiringiem. Podziemna rozbudowa została ukończona w 2004 roku i wzbogaciła obiekt o Sale Szklaną, Metalową, Drewnianą i Kamienną, wykorzystywane na koncerty, wykłady i przyjęcia. Nie są to sale objęte biletem opisanym na tej stronie — ten dotyczy dwóch oryginalnych sal domu Hansena.
Źródła